پانته آ

پانته‌آ شخصیتی مشهور در روایت گزنفون و یکی از نمونه‌های زن عاشق و وفادار در ادبیات یونان باستان است؛ او بیش از هر چیز، به‌عنوان قهرمان یک داستان عاشقانه و تراژیک شناخته می‌شود. اما هیچ شاهد باستانی شناخته‌شده‌ای در دست نیست که او را فرمانده نظامی در سپاه کوروش بزرگ معرفی کند. شاید یکی از دلایل شکل‌گیری این اشتباه، آن باشد که پانته‌آ همسر سالار شوش است و مرد او فرمانده نظامی بوده است.

گزنفون، فیلسوف و مورخ یونانی، بر پایه پژوهش‌ها، شنیده‌ها و آشنایی خود با فرهنگ ایرانی، کتاب کوروپدیا را درباره زندگی کوروش بزرگ نگاشت. این اثر تنها به کشورداری و جنگاوری نمی‌پردازد، بلکه سخنان و اندرزهای فراوانی از کوروش را در زمینه‌های اخلاقی و انسانی در بر دارد. آنچه بیش از جنبه‌های تاریخی، ما را به گردآوری این سخنان برانگیخت، ارزش ادبی و اخلاقی آن‌هاست.

داستان پانته‌آ در کوروپدیای گزنفون نمونه‌ای از جوانمردی کوروش و وفاداری پانته‌آ است، اما غیاث‌آبادی با نقل گزینشی بخش‌هایی از روایت، تصویری وارونه ارائه می‌دهد؛ بخش‌هایی مانند آنجا که پانته‌آ از رفتار انسانی کوروش سپاسگزاری می‌کند نادیده گرفته شده است! چنین نوشته‌هایی، مصداق همان «بازگویی بخش‌های دلپسند» است که خود غیاث‌آبادی به دیگران نسبت می‌دهد.